Wat is milieuvriendelijk papier?
Hoe kies je voor je publicatie een mooi papier, dat tegelijk betaalbaar en milieuvriendelijk is? Een korte kennismaking met de wereld van papierproductie en milieumarketing.
Papierfabrikanten zijn erg creatief in het bedenken van milieuvriendelijke termen en labels. Een stempel van het kringloopbeeldmerk, de vermelding ‘houtvrij papier’, ... Toegegeven, het klinkt verleidelijk voor wie milieubewust wil inkopen. Maar of het ook ecologischer is?
Twee soorten vezels
Voor de milieuscore van papier is het belangrijkste criterium wat voor vezels de fabrikant gebruikt. Die kan kiezen uit twee milieuvriendelijke oplossingen: houtvezels uit duurzaam beheerde bossen of vezels uit gerecycleerd papier.
Vroeger speelden fabrikanten ook de term ‘chloorvrij gebleekt papier’ als ecologische troef uit. Vandaag zijn chloorvrije bleekmethodes de standaard in de papierindustrie. Toch maken sommige fabrikanten een onderscheid tussen elementair chloorvrij (ECF) en totaal chloorvrij (TCF) gebleekt papier, wat een stapje verder gaat.
Duurzame keten
Papier op basis van vezels uit duurzaam beheerde bossen herken je aan een label van de wereldwijd georganiseerde Forest Stewardship Council (FSC). FSC geniet als label een sterkere reputatie dan de Europese tegenhanger of de Pan European Forest Certification (PEFC)
Beide certificeringsorganisaties hebben tot in detail vastgelegd wat duurzaam beheerde bossen zijn. Zo moet er minstens evenveel bos worden aangeplant als er wordt gekapt en moeten de bossen ecologisch, economisch en sociaal duurzaam worden beheerd. FSC en PEFC controleren overigens alle schakels in de keten, van papierfabrikant tot drukkerij.
Houtvrij of toch niet?
De papierfabrikanten besteden vandaag ook aandacht aan de andere productiefactoren die een invloed op het milieu uitoefenen, zoals de afwerking of coating van het papier. Meer en meer fabrikanten stemmen hun werking af op het milieumanagementsysteem ISO 14001. Dat legt geen minimumnormen op, maar verplicht een producent om permanent aandacht te besteden aan de milieu-impact.
Tegelijk is het milieu voor heel wat papiermakers een marketinginstrument geworden. Ze pakken uit met onbetekenende labels of termen zoals het kringloopbeeldmerk of ‘houtvrij papier’. Dat beeldmerk betekent alleen dat je papier recycleerbaar is. En ‘houtvrij’ is eigenlijk papier waar de stof lignine uit is gehaald. Het kan dan langer worden bewaard, maar het chemisch proces dat ervoor nodig is, belast het milieu net extra.
Eigen identiteit
Hoe bepaal je nu welke papiersoort uiteindelijk de beste keuze is als je rekening wilt houden met duurzaamheid en het leefmilieu?
FSC-label. In de praktijk merk je dat meer en meer organisaties voor papier met FSC-label kiezen. Daarmee garanderen ze hun lezers dat ze een duurzame oplossing kiezen, terwijl de prijs dichtbij het gewone machine coated papier blijft.
Gerecycleerd. Wie verder wil gaan, kiest voor gedeeltelijk of volledig gerecycleerde papiersoorten. Die zijn niet zoveel duurder dan gewone maco's maar meestal wel grijzer en minder leesvriendelijk.
Meer weten? www.milieukoopwijzer.be/papier
Op zoek naar advies bij uw papierkeuze? Neem contact op met Stefaan Roelens, op T 09 267 64 60 of via stefaan.roelens@jaja.be





